Blogcuatui

quên mang điện thoại

ronalds.vilcins@gmail.com (Ronalds Vilcins) — Mon, 07 Sep 2026 20:33:53 +0700

Hôm nay tôi ra khỏi nhà mà không mang theo điện thoại.

Tôi định ghé quán cà phê một chút rồi đi giải quyết công việc của mình, sẵn định ghé quầy ATM để nộp tiền vào tài khoản thì tá hỏa tam tinh là bỏ quên điện thoại ở nhà nên không nhận được OTP nộp tiền.

Tôi xài điện thoại di động vào năm 2011 lúc tôi học đại học và đến hai năm sau tôi mới được nhà tặng một chiếc smartphone, nhớ không lầm thì đó là chiếc điện thoại tàu hiệu HKphone. Tôi từng nghĩ rằng mình không cần nó và sẽ không bao giờ dùng nó vì thấy xài điện thoại cùi bắp cũng chỉ nghe gọi là chính. Và một ngày không xa, ngày tôi biết đến nghe gọi nhắn tin zalo chỉ cần tốn tiền đăng kí mạng 3g và nghe gọi thoải mái, bạn bè nhắn tin trao đổi thông tin và lịch học trên nhóm zalo.

Kể từ đó, tôi chứng kiến bản thân ngày càng trở nên lệ thuộc vào điện thoại một cách cưỡng chế. Tôi thậm chí còn mang nó theo khi đi từ phòng này sang phòng khác trong chính ngôi nhà của mình. Và tôi biết thời nay ai cũng như vậy?

Tôi chắc chắn chẳng cần smartphone trong lúc uống cà phê vì nhìn xung quanh ai cũng vô thức cầm điện thoại và những cuộc nói chuyện giống “ngày xưa” lại không còn. Thậm chí ngay trong chính căn nhà mình cũng mỗi người một cái điện thoại vừa ăn vừa lướt reels.

Tôi không hiểu rốt cuộc điều gì khiến mình cảm thấy bất lực đến thế khi không có điện thoại bên cạnh. Dù sao thì tôi đã không có điện thoại gần 18 năm. Vậy mà bây giờ, mỗi khi đưa tay sờ vào túi mà không cảm thấy chiếc điện thoại ở đó, tôi lại giật mình, adrenaline lập tức tăng vọt, cứ như thể 1 2 3 5 tôi đánh rơi 1 nhịp rồi.

Tôi hơi xấu hổ khi phải thú nhận rằng mình thậm chí còn giữ sẵn một chiếc điện thoại dự phòng đã được sạc đầy, phòng khi chiếc điện thoại chính bị hết pin, hai tay song kiếm hợp bích (1 android và 1 ios).

Không chỉ mình tôi như vậy: tất cả những người tôi biết cũng thế.

Tôi đoán rằng chúng ta đã trở nên nghiện cái cảm giác mình có thể xem bất cứ thứ gì mình muốn, gọi điện thoại cho bất kỳ ai và bất kỳ ai cũng có thể gọi cho mình, hoặc mua sắm bất cứ thứ gì vào bất kỳ lúc nào. Theo một cách nào đó, đó là một cảm giác khá yên tâm, dù trên thực tế những cuộc gọi công việc quan trọng cũng tùy thuộc vào tính chất công việc của mỗi người.

Không có điện thoại bên người giống như lấy mất xì ke của một con nghiện.

Đáng lẽ điện thoại di động phải giúp con người được tự do hơn, nhưng xui thay nó thường lại trở thành một thứ xiềng xích và tiêu pha thời gian của mỗi chúng ta nhiều hơn. Nói nào ngay từ hồi có smartphone cuộc sống con người càng trở nên thuận lợi hơn nhưng cái nào rồi cũng có hai mặt của nó.

Ngay tôi đặt ngón tay gõ ra bài viết này. Tôi sẽ tập dần thói quen ít sử dụng điện thoại, rồi cố gắng dần dần nâng lên thành cả một ngày không dùng điện thoại (nếu không có gì cần thiết).

Tôi không chắc có đang tự lừa mình hay không nhưng tôi muốn tự mình chính trực với bản thân mình.

một số thay đổi trên blog gần đây

ronalds.vilcins@gmail.com (Ronalds Vilcins) — Fri, 21 Aug 2026 10:25:22 +0700

Người xưa có câu: “không ai tắm hai lần trên một dòng sông” nên sau bao thăng trầm của cuộc sống thì blog này nó cũng có những biến chuyển tất yếu tuy nhiên có một thứ không hề thay đổi là vẫn không có ai đọc được blog này ngoài tôi.

Vì theo trường phái sống tối giản nên blog này sẽ được tối giản trong khả năng của tui, ban đầu chỉ là tạo nên cái blog viết linh tinh nhưng sau gần 1 năm thì blog này có gì.

9/9/2026

Đến 17/9 là tên miền blogcuatui.xyz hết hạn nhưng thấy tên này dài quá nên quyết định bỏ.
Đăng kí và mua tên miền leqa.cc cho ngắn gọn dễ nhớ, dù gì cũng là blog cá nhân mà.
Thay đổi một chút cái menu sao cho nó đơn giản nhất, tối ưu chữ khi xem trên điện thoại.

21/8/2026

Zero người đọc
Chỉ giữ lại tên blog và menu giới thiệu cộng thêm cái nút chỉnh sáng/tối.
Ẩn luôn ngày viết bài, rê chuột vô mới hiện ra
Xóa luôn cái số phân trang bài viết chỉ giữ lại cái nút mới hơn/cũ hơn.

303 ngày với blogcuatui

ronalds.vilcins@gmail.com (Ronalds Vilcins) — Fri, 10 Jul 2026 19:48:47 +0700

Tôi bắt đầu tạo trang blog này đúng với ngày ra đời Bài viết đầu tiên vào 11.9.2025, đáng lẽ ra là phải đợi tròn 1 năm mới viết bài này nhưng hôm nay tự dưng cảm hứng dạt dào nên viết luôn bài này.

Tôi viết blog vào năm 2010, lúc đó chủ yếu viết và thiết kế này kia trên Yahoo 360! rồi đến Blogger và kế tiếp Wordpress. Cái thời sử dụng Wordpress thì đúng là rất tốn tiền vì tôi thích có tên miền riêng rồi hosting để tạo blog… Giai đoạn năm 2011 - 2015 có rất nhiều bạn bè chung đam mê blogging nhưng mất liên lạc cũng nhiều ngoài một blogger tên Trí Thông là còn giữ được liên lạc, ngẫm lại loay hoay hơn chục năm rồi.

Giai đoạn sau đó mình cũng bỏ Wordpress vì không còn kinh phí để duy trì hosting và một phần cũng vì không còn đam mê nữa. Nhưng sau đó nhờ anh Trí Thông nên tôi biết đến Tumblr và cũng sử dụng thử nhưng tôi thấy nó giống mạng xã hội hơn là nền tảng viết blog. Rồi tôi quay xe sang Jekyll và lưu nó trên Github. Sau đó tôi bỏ Jekyll và tìm đến Hugo này và sử dụng đến giờ này. Tôi xây dựng trang blog này bằng ChatGPT và Gemini 100%, layout này kia cũng bằng những người thầy AI này.

Tạo blog không khó nhưng để đam mê và kiên trì với việc viết blog mới khó, blog này được làm miễn phí 100% ngoại trừ cái tên miền và một ít chi phí thuê mấy thầy AI để hỗ trợ tạo nên blogcuatui.xyz.

đói là bạn

ronalds.vilcins@gmail.com (Ronalds Vilcins) — Wed, 24 Jun 2026 13:26:16 +0700

Tình cờ biết đến quyển “Ăn ít để khỏe” của bác sĩ người Nhật Yoshinori Nagumo, thấy hay hay nên tóm gọn lại thành 14 nguyên tắc để thực hành, nếu có ai đó vô tình đọc được biết đâu người ta cũng tìm hiểu và thực hành theo. Công đức vô lượng.

1/ Con người hiện đại ăn quá nhiều

Theo tác giả, vấn đề lớn nhất của cuộc sống hiện đại không phải thiếu thức ăn mà là dư thừa thức ăn.

Ngày xưa

Ăn 1–2 bữa/ngày.
Thường xuyên có giai đoạn đói.
Hoạt động thể chất nhiều.

Ngày nay

Ăn sáng, ăn trưa, ăn tối.
Ăn vặt liên tục.
Uống nước ngọt, cà phê sữa, đồ ăn nhanh.

Kết quả

Đường huyết tăng liên tục.
Hệ tiêu hóa luôn hoạt động.
Cơ thể không có thời gian nghỉ ngơi.

2/ Cảm giác đói không phải kẻ thù

Nhiều người nghĩ:

Đói là hại dạ dày.
Đói là mất sức.
Đói là phải ăn ngay.

Tác giả cho rằng:

Cảm giác đói là tín hiệu sinh lý bình thường.

Khi đói:

Insulin giảm.
Cơ thể bắt đầu sử dụng mỡ dự trữ.
Quá trình sửa chữa tế bào được kích hoạt.

Một cơn đói nhẹ không phải tình trạng nguy hiểm.

3/ Autophagy – cơ thể tự dọn dẹp

Đây là phần nổi tiếng nhất.

Khi nhịn ăn đủ lâu:

Các tế bào bắt đầu tái chế thành phần cũ.
Protein hỏng bị loại bỏ.
Tế bào được sửa chữa.

Tác giả gọi đây là:

Chế độ bảo trì của cơ thể.

Quá trình này liên quan tới khái niệm autophagy.

4/ Khoảng nhịn 16 giờ

Khuyến nghị nổi tiếng nhất của sách:

Ăn trong 8 giờ.
Nhịn 16 giờ.

Ví dụ:

Ăn lúc 11 giờ trưa.
Ăn xong bữa cuối lúc 7 giờ tối.
Hôm sau ăn lại lúc 11 giờ.

Trong thời gian nhịn:

Nước.
Trà.
Cà phê đen.

5/ Không nhất thiết phải ăn sáng

Tác giả cho rằng:

Không có bằng chứng rằng ai cũng phải ăn sáng.
Nhiều người có thể bỏ bữa sáng mà vẫn khỏe.

Ông thường:

Bỏ bữa sáng.
Chỉ ăn nhẹ.
Ăn chính vào buổi trưa và tối.

6/ Dạ dày cũng cần được nghỉ

Gan có giờ nghỉ.

Cơ bắp có ngày nghỉ.

Theo tác giả:

Dạ dày và ruột cũng cần thời gian nghỉ ngơi.

Ăn liên tục khiến:

Hệ tiêu hóa làm việc cả ngày.
Men tiêu hóa liên tục tiết ra.
Đường huyết dao động.

Khoảng đói giúp:

Giảm gánh nặng tiêu hóa.
Cải thiện cảm giác nhẹ người.

7/ Ăn đến khoảng 80% no

Người Nhật có câu:

Hara hachi bu

→ Ăn no khoảng 80%.

Điều này giúp:

Không quá tải tiêu hóa.
Giảm calo tự nhiên.
Tránh buồn ngủ sau ăn.

Dấu hiệu:

Vẫn còn muốn ăn thêm một ít.
Không cảm thấy căng bụng.

8/ Đường và tinh bột tinh chế

Tác giả khá nghiêm khắc với:

Đường.
Bánh ngọt.
Nước ngọt.
Ăn vặt.

Vì:

Tăng insulin.
Gây đói nhanh.
Tích mỡ.

Ông khuyến khích:

Rau.
Cá.
Trứng.
Các thực phẩm tự nhiên.

9/ Cảm giác trẻ hơn khi ăn ít

Tác giả tin rằng:

Ăn ít hơn giúp chậm lão hóa.
Giảm stress oxy hóa.
Cải thiện vóc dáng.

Ông cho rằng:

Ăn ít nhưng chất lượng tốt.

10/ Ngủ cũng là thời gian nhịn ăn

Ví dụ:

Ăn tối lúc 7 giờ.
Ngủ từ 10 giờ đến 6 giờ.

Đã có khoảng 11 giờ nhịn.

Chỉ cần bỏ bữa sáng hoặc ăn trễ một chút là đạt 16 giờ.

Điều này khiến phương pháp khá dễ áp dụng.

11/ Không cần ép bản thân

Tác giả không khuyến khích:

Nhịn quá mức.
Đói đến kiệt sức.
Bỏ ăn hoàn toàn.

Nếu:

Chóng mặt.
Mệt nhiều.
Đau dạ dày.

Thì cần điều chỉnh.

12/ Người nào nên cẩn thận?

Không phải ai cũng phù hợp:

Phụ nữ mang thai.
Trẻ em.
Người suy dinh dưỡng.
Người mắc bệnh cần kiểm soát đường huyết.
Người đang điều trị đặc biệt.

Nên tham khảo bác sĩ nếu có bệnh lý.

13/ Thực đơn mẫu 16/8

Buổi sáng

Nước.
Matcha.
Trà.
Cà phê đen.

Buổi trưa

Cơm vừa phải.
Cá hoặc thịt.
Rau.

Buổi tối

Rau.
Đạm.
Ăn khoảng 80% no.

14/ Điều người đọc nên rút ra

Cuốn sách không nói:

Hãy nhịn ăn càng nhiều càng tốt.

Mà nói:

Đừng ăn liên tục.

Ba nguyên tắc chính:

Để cơ thể có thời gian đói.
Ăn vừa đủ.
Để hệ tiêu hóa được nghỉ.

Tóm lại

Cơ thể không chỉ khỏe nhờ thức ăn, mà còn khỏe nhờ những khoảng thời gian không ăn.

Tinh thần của cuốn sách là tạo ra những khoảng kuufuku (空腹) – trạng thái bụng đói nhẹ – để cơ thể có thời gian nghỉ ngơi, sửa chữa và cân bằng trở lại.

ít hơn lại nhiều hơn

ronalds.vilcins@gmail.com (Ronalds Vilcins) — Wed, 10 Jun 2026 19:20:27 +0700

Chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên của sự “thêm vào”. Thêm một tính năng, thêm một ứng dụng quản lý công việc, đọc thêm một cuốn sách, mua thêm một món đồ công nghệ để tối ưu hóa cuộc sống… Chúng ta bị ám ảnh bởi việc phải làm nhiều hơn và nhanh hơn.

Nhưng đã bao giờ bạn dừng lại và tự hỏi: Liệu đống “thêm vào” đó có thực sự làm cuộc sống của bạn tốt lên, hay nó chỉ đang tạo ra một lớp sương mù của sự xao nhãng?

Cái bẫy của việc “tích lũy”

Giống như câu chuyện về một trang web ngập tràn quảng cáo và pop-up, tâm trí của chúng ta cũng thường xuyên bị quá tải bởi những thứ râu ria tương tự.

Trong công việc: Chúng ta cố gắng chạy theo các con số, mở hàng chục tab trình duyệt, và nghĩ rằng mình đang vô cùng năng suất khi làm nhiều việc cùng lúc (multitasking).
Trong sở thích: Chúng ta đọc được một bài viết hay về một thói quen mới, một bộ môn mới, và ngay lập tức muốn dấn thân vào, sắm sửa đủ thứ đồ đạc… để rồi bỏ xó khi có một “xu hướng” khác xuất hiện.

Sự thật là, khi bạn cố gắng làm tất cả mọi thứ, bạn sẽ không thể làm tốt được bất kỳ điều gì. Sự xao nhãng bào mòn năng lượng và lấy đi của bạn thứ quý giá nhất: Sự chú ý thuần túy.

“Gỡ bỏ” những thứ không cần thiết

Nếu coi cuộc sống, không gian làm việc, hay chính trang blog của bạn là một giao diện, thì cách tốt nhất để tối ưu hóa nó không phải là thêm tính năng, mà là gỡ bỏ bớt.

Để tìm lại sự tập trung và hiệu quả thực sự, hãy thử áp dụng triết lý tước bỏ này vào ba vùng cốt lõi:

1. Không gian và công cụ: Hãy nhìn vào bàn làm việc của bạn. Những món đồ trên đó có thực sự phục vụ cho việc sáng tạo, hay chúng chỉ đang làm bạn phân tâm? Một không gian tối giản — ít dây nhợ rườm rà, ít đồ trang trí không cần thiết — sẽ giải phóng băng thông cho não bộ, giúp bạn tập trung hoàn toàn vào việc mình đang làm.

2. Luồng thông tin nạp vào: Bạn không cần phải đọc hết mọi bài viết trên internet, cũng không cần theo dõi mọi xu hướng mới nhất. Hãy chọn lọc, đọc ít đi nhưng đọc sâu hơn. Thay vì lướt qua 10 bài viết trong 10 phút, hãy dành 30 phút để nghiền ngẫm và thực sự hiểu một bài viết chất lượng.

3. Mục tiêu dài hạn: Thay vì lên danh sách 10 việc muốn học hay muốn làm, hãy chọn ra một hoặc hai việc quan trọng nhất. Kiên trì với nó đủ lâu để thực sự thấu hiểu và làm chủ nó. Khi bạn dồn toàn bộ năng lượng vào một điểm, sức công phá sẽ lớn hơn rất nhiều so với việc rải đều nó ra khắp nơi.

Sự tĩnh lặng là phần thưởng

Khi bạn gỡ bỏ những thứ rườm rà, thứ còn lại chính là trải nghiệm thuần túy.

Một cuộc sống giá trị không cần phải chứng minh cho mọi người thấy, một ngày làm việc hiệu quả đôi lúc chỉ đơn giản là sáng sớm ngồi vào bàn làm việc, tận hưởng sự tĩnh lặng, và làm thật tốt duy nhất một việc.

Hãy chậm lại, gỡ bỏ bớt, và tận hưởng sự trống trải tuyệt vời mà lối sống tối giản mang lại.

sống gọn đời nhẹ liền

ronalds.vilcins@gmail.com (Ronalds Vilcins) — Thu, 04 Jun 2026 10:00:51 +0700

Người ta hay nghĩ là có nhiều đồ đạc, tiền của thì đời mới sướng, mới an tâm. Nhưng theo tui thấy á, sống càng gọn gàng chừng nào, mình càng thấy tự do, nhẹ nhõm, vui vẻ và bình yên chừng nấy.

Lấy chuyện đi chơi xa làm ví dụ nghen:

Người đi chơi kiểu “chuẩn bị tận răng”: Đi đâu cũng vác theo đủ thứ trên đời, từ quần áo thay đổi mỗi ngày tới đồ nghề, đồ ăn, một nùi đồ điện tử, sách vở, sổ tay, gối ôm, mền gối, rồi dăm ba đôi giày nữa. Cứ tưởng tượng cảnh kéo lê cái vali to đùng cộng thêm cái ba lô trên lưng coi, thấy đi chơi mà nặng nề, áp lực, mắc mệt luôn. Lết tới nơi là bơ phờ, còn sức đâu mà chơi bời gì nữa.
Người đi chơi kiểu “nhẹ tênh”: Bả xách theo chút xíu đồ, rặt những món cần thiết nhất, hổng có vác gì nặng hết trơn. Thành ra bả đi nhanh hơn, nhẹ nhàng, sung sức mà còn tự do nữa. Dù hổng phải lúc nào cũng có sẵn món đồ mình muốn, nhưng bả có đủ xài, và học được cách xoay xở với mấy món đồ ít ỏi đó. Thiệt ra học vài chiêu là mần được à, hổng khó đâu, mà đầu óc nó thảnh thơi.

Cái sự “gọn nhẹ” này nó đề cao sự tự do, nhẹ nhàng, linh hoạt, năng lượng và sự biết đủ, hơn là cứ phải sướng nhất, hay lo xa kiểu “lỡ cần tới”, hay là phải nắm trong tay mọi thứ.

Vài chuyện sống gọn trong đời tui

Cân nặng: Hễ mình ăn ít lại… ừ thì chắc chắn là hổng đã miệng bằng mấy người ngày nào cũng ních đầy một bụng đồ ăn ngon lành rồi. Nhưng mình học được cách vui với hai chữ “vừa đủ”, ăn đồ tốt, đồ khỏe, rồi tìm niềm vui ở những chuyện khác ngoài chuyện nhai nuốt. Từ từ tướng tá mình nó gọn lại, nhẹ đi, không những khỏe re mà còn dư sức làm đủ thứ chuyện. Chạy vèo lên núi, chạy marathon hay leo vách đá cũng dễ ẹc. Sống với cái tướng gọn gàng thì xương khớp nó đỡ cực, bớt căng thẳng mà người ngợm cũng tự do hơn nhiều.
Đồ đạc: Chắc bà con ai cũng khoái cái nhà bự, gom góp đồ đạc năm này qua tháng nọ, thấy có nhiều đồ mới an tâm, mới thoải mái theo đuổi đam mê này nọ. Tui cũng y chang vậy à, hổng có né được đâu. Nhưng mà, thử sống ít đồ lại coi sao. Tưởng tượng một cái phòng trống trơn, có mỗi cái nệm, vài cuốn sách, cuốn sổ, cái máy tính với mấy bộ đồ. Thêm cái gối ngồi thiền, cái tô ăn cơm, cái nồi luộc rau đậu. Tui hổng nói là bà con phải ở cái nhà y chang vầy, nhưng mà sống ít ít vầy mình có vui nổi không? Tui thì tin là đời vẫn đẹp rạng ngời dù có sống gọn bân vậy đó. Làm vậy, mình nhẹ người, đỡ nhức đầu, tiền bạc cũng đỡ lo. Mình bớt đầy bụng và thấy bằng lòng với những gì nhỏ bé.
Tiền bạc: Nói tới vụ gánh nặng tiền nong nè… Mình hay nghĩ tiền vô nhiều thì đời sẽ hạnh phúc. Ở mức độ nào đó thì đúng, như từ nghèo khó lên hạng trung lưu thì đúng chóc. Mình hổng phải rầu rĩ chuyện cơm áo gạo tiền mỗi ngày nữa. Nhưng vượt qua mức đó rồi, tiền vô càng nhiều… thường là mình phải cày bửa nhiều hơn để giữ nó. Rồi mình sắm sửa đầy nhà, hóa đơn chất đống, mua xe xịn hơn, cất nhà to hơn, đồ xa xỉ nhiều hơn. Vậy đâu có làm mình sướng thêm miếng nào đâu. Kể cả thu nhập hổng cao lắm, mà cứ ôm đồm chi phí, mắc nợ mắc nần thì thôi rồi. Căng thẳng chớ bộ, gánh nặng trần ai. Đổi lại, sống gọn là thu xếp cho đời mình bớt hóa đơn lại, bớt mua sắm lại, bớt xài tiền, và tìm thấy niềm vui trong sự giản đơn. Nhờ vậy mà mình không chỉ tự do, linh hoạt hơn, mà còn bớt đi áp lực. Mình có thể làm ít lại, đi chơi nhiều hơn, tập trung vô mấy trải nghiệm hổng tốn đồng cắc nào thay vì mua ba cái đồ mắc mỏ.
Làm ăn kinh doanh: Ai mần ăn rồi thì biết, mình rất dễ “đầu tư” vô chuyện kinh doanh bằng cách vung tiền ra để công ty bành trướng. Cũng chả sai trái gì, kẹt cái là ba cái chi phí này nó đội lên lẹ lắm, tới lúc tiền vô hổng kịp tiền ra thì ôm sô. Nợ nần chồng chất, đầu óc quay cuồng lo trả tiền, cày ngày cày đêm kiếm thêm thu nhập, mà càng làm cái hệ thống nó càng phức tạp, chi phí cứ thế tăng dần. Thay vì vậy, mình chọn cách làm ăn gọn gàng thôi. Nghĩa là hổng cần mướn cả đống nhân viên, tự thân vận động thay vì đi kêu gọi vốn hay vay mượn, lớn chậm mà chắc, biết điểm dừng để khỏi phải cày bán mạng. Mần ăn kiểu “gọn nhẹ” này cho mình sự linh hoạt, đỡ gánh nặng, bớt đau đầu, tâm nhàn trí thảnh thơi.

Túm lại câu chuyện

Qua mấy ví dụ tui vừa kể, bà con thấy cái cốt lõi rồi đó, nó áp dụng cho mọi ngóc ngách trong đời luôn: sống gọn mang lại tự do, linh hoạt, nhẹ nhàng và sự biết đủ. Đánh đổi ba cái đồ xa xỉ lấy dư dả sự thảnh thơi này, coi bộ cũng hời chán!

Để mà sống gọn được, cứ từ từ cắt gọt từng chút một, coi thử mình sống với bao nhiêu là đủ mà đời vẫn vui vẻ, hạnh phúc nhất. Tới một lúc nào đó, bà con sẽ cảm nhận được cái niềm vui sướng rơn của việc buông bỏ và sống nhẹ hều. Thiệt sự rất là tuyệt vời luôn á!

sống lành mạnh hay detox?

ronalds.vilcins@gmail.com (Ronalds Vilcins) — Mon, 01 Jun 2026 14:47:10 +0700

Trong thời đại hiện nay, từ “detox” xuất hiện ở khắp nơi. Từ này bị lạm dụng và thương mại hoá khắp nơi như Nước detox, Trà detox, Juice cleanse, Liver cleanse. Ôi thôi đủ trò, cứ bật truyền hình lên là thấy hay trên mạng xã hội, hoặc thân hữu gửi email. Những quảng cáo hứa hẹn “thải độc gan”, “làm sạch cơ thể”, “đánh thức hệ thống lọc tự nhiên” xuất hiện liên tục trên mạng xã hội và trong ngành công nghiệp giữ gìn sức khỏe trị giá hàng tỷ đô la mỗi năm. Chúng ta tin sái cổ, mua về thử một hai ngày rồi quăng đó. Lâu lâu xem lại quá date nên liệng thùng rác. Thiên hạ thi đua detox để rồi vài tháng, thậm chí vài ngày lại bỏ dở dang khiến các công ty, bác sĩ làm tiền như người Mỹ.

Phía sau tất cả những cường điệu ấy lại tồn tại một phần sự thật sinh học rất đáng chú ý. Gan thật sự là cơ quan trung tâm trong việc xử lý chất độc của cơ thể. Không có gan, con người không thể sống quá vài ngày. Nhưng điều khoa học nói về “detox” khác rất xa với phiên bản thần bí thường thấy trong quảng cáo, bán dịch vụ hay thuốc men để làm giàu.

Người Á Châu thường có gen khiến khi uống rượu, mặt đỏ như Trương Phi. Nên người Tây phương, họ pha chất hoá học để người Á Châu không bị đỏ mặt để bán rượu. Thường thì người Á Châu bị đỏ mặt khi uống rượu, dễ bị đau gan. Do đó cần hạn chế uống rượu thay vì dzô dzô 100%. Lý do là khi đau thì hành vợ con, nhà cửa bán hết để chữa bệnh.

Gan không hoạt động như một phép màu huyền học. Nó hoạt động như một nhà máy hóa học cực kỳ phức tạp, nơi hàng tỷ phản ứng sinh học diễn ra liên tục mỗi giây để giữ cho máu sạch, năng lượng ổn định và cơ thể tồn tại. Hiểu đúng về gan không chỉ giúp chúng ta tránh bị cuốn vào những lời quảng cáo thiếu cơ sở, mà còn giúp nhìn rõ hơn cách cơ thể con người thật sự vận hành. Để từ đó chúng ta có thể ăn uống cẩn thận hơn theo phương châm ăn để mà sống thay vì sống để mà ăn.

Lá gan - Trạm trung chuyển khổng lồ #

Gan là trạm trung chuyển lớn nhất của cơ thể. Mọi thứ chúng ta ăn, uống hoặc hấp thu cuối cùng đều đi qua gan. Sau khi thức ăn được tiêu hóa trong ruột, các chất dinh dưỡng được hấp thu vào máu và đi theo tĩnh mạch cửa đến gan trước khi được phân phối tới phần còn lại của cơ thể. Tương tự như khi nước từ đường được đưa vào nhà thì qua cái máy lọc nước, trước khi đi vào các đường ống dẫn nước khác trong nhà. Nói cụ thể để dễ hiểu.

Điều này có nghĩa gan là “trạm kiểm tra biên giới” của cơ thể, quyết định: chất nào được giữ lại, chất nào được chuyển hóa, chất nào cần trung hòa, và chất nào phải bị đào thải. Gan đồng thời thực hiện hàng trăm nhiệm vụ khác: điều hòa đường huyết, dự trữ glycogen, tổng hợp protein, tạo cholesterol, sản xuất mật, chuyển hóa hormone, và xử lý thuốc men mà chúng ta cứ uống như điên hay các chất bổ sung. Trong nhiều khía cạnh, gan không chỉ là một cơ quan, nó là trung tâm hậu cần sinh học của toàn bộ cơ thể.

Trong văn hóa đại chúng, “detox” thường được mô tả như: “làm sạch độc tố tích tụ trong cơ thể”. Nhưng trong y học, khái niệm này cụ thể và cơ học hơn nhiều. Cơ thể liên tục tạo ra: chất thải chuyển hóa, phân tử oxy hóa, hormone cũ, sản phẩm phụ từ vi khuẩn ruột, và các chất ngoại lai từ môi trường. Gan có nhiệm vụ biến các chất đó thành dạng ít độc hơn và dễ đào thải hơn. Quá trình này chủ yếu diễn ra qua hai giai đoạn sinh hóa lớn.

Giai đoạn 1: Gan sử dụng hệ enzyme cực kỳ nổi tiếng gọi là Cytochrome P450. Hệ enzyme này hoạt động như một “bộ công cụ hóa học”: cắt phân tử, oxy hóa, khử, hoặc thay đổi cấu trúc của các chất lạ. Điển hình khi nhậu, rượu được chuyển thành acetaldehyde; khi uống thuốc hay chất bổ sung, thuốc được biến đổi thành dạng khác; hay uống cà phê thì chất caffeine bị phân giải, nhiều chất độc môi trường được trung hòa một phần. Điều nghịch lý là nhiều chất sau giai đoạn này lại trở nên độc hơn tạm thời. Điều đó có nghĩa giai đoạn đầu tiên chưa phải “detox hoàn chỉnh”. Nó chỉ là bước chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo.

Giai đoạn 2: Sau khi bị biến đổi, các phân tử sẽ bước vào giai đoạn hai. Gan gắn chúng với các phân tử khác như: sulfate, glycine, glucuronide, hoặc glutathione. (Mình chỉ mới học được Glutathione còn mấy từ kia mới lạ nên để tìm hiểu thêm. Bác nào biết thì cho em hay hoặc có tài liệu. Sulfate thì mình biết vì sử dụng ở vườn giúp trái bơ nở lớn hơn).

Mục tiêu là giảm độc tính, tăng độ tan trong nước, giúp cơ thể dễ đào thải. Sau đó thận sẽ đưa chúng ra ngoài qua nước tiểu, hoặc gan tiết chúng vào mật để thải qua phân. Đây mới là quá trình “detox” thật sự theo nghĩa sinh học. Không phải phép màu, không phải “flush toxins” như các quảng cáo búa xua la mua mà là hóa sinh học chính xác ở cấp độ phân tử. Chớ không phải ngồi thiền định.

Sự thật về chất bổ sung và Cholesterol #

Một trong những phân tử quan trọng nhất trong hệ thống này là Glutathione - thường được gọi là “chất chống oxy hóa chủ lực” của cơ thể. Gan sử dụng nó để trung hòa gốc tự do, giảm stress oxy hóa, hỗ trợ giai đoạn 2 detox, bảo vệ tế bào gan khỏi tổn thương.

Khi cơ thể chịu áp lực kéo dài từ rượu, viêm mạn tính, béo phì, thiếu ngủ, chế độ ăn siêu chế biến, hoặc bệnh gan, mức glutathione có thể giảm. Đó là lý do nhiều nghiên cứu hiện đại quan tâm đến dinh dưỡng hỗ trợ gan, NAC, silymarin, và các cơ chế chống oxy hóa. Điều này không có nghĩa các thực phẩm bổ sung là “thần dược”. Nhưng nó cho thấy sinh học phía sau các khái niệm này không hoàn toàn bịa đặt. Dạo này thay vì xịt thuốc cho chết, mình nhổ bằng tay các cây bồ công anh để lấy rễ, phơi khô để uống. Mình đọc là rễ của bồ công anh rất tốt giúp lá gan thải độc. Mình có thấy Mistletoe nhưng đọc tài liệu thì loại trên vườn của mình không tốt lắm. Cho nên đợi hết bồ công anh rồi tính sau. Bác nào muốn hái bồ công anh to đùng thì lên vườn em, tha hồ mà hái.

Gan còn tạo ra một chất vô cùng quan trọng: Bile (mật). Đi bác sĩ thử máu hay thấy vụ này để xem gan làm việc tốt hay không. Mật giúp tiêu hóa chất béo, hấp thu vitamin tan trong dầu, và đào thải một số chất thải khỏi cơ thể. Gan sử dụng cholesterol để tạo acid mật.

Cholesterol không hoàn toàn là “kẻ xấu”. Nó là nguyên liệu sinh học thiết yếu. Chúng ta biết là lá gan mỗi ngày tạo 80% cholesterol giúp cơ thể hoạt động nên khi bác sĩ bắt uống thuốc trị cao cholesterol là nhằm cản trở gan tạo ra cholesterol, khiến giảm số lượng cholesterol. Đó là cái bẫy mà chúng ta không hiểu khi thấy lượng cholesterol bình thường nên ỷ y và cứ uống rượu, ăn búa xua la mua vào. Thường chúng ta không hiểu sự hoạt động của gan nên uống búa xua la mua để giảm cholesterol nhưng lại không hiểu sự thật về cholesterol.

Cơ thể cần cholesterol để tạo hormone, xây dựng màng tế bào, tổng hợp vitamin D, và sản xuất mật. Trong khi đó, chúng ta cứ nghe là phải giảm số lượng cholesterol. Nên nhớ năm 1981, lượng cholesterol được xem là cao từ 300 - 361, nhưng vấn đề các công ty dược phẩm không thể bán thuốc nên họ phải giảm hàm lượng xuống 200 như ngày nay để chúng ta hoảng hồn uống thuốc làm giàu cho công ty dược phẩm. Vấn đề không nằm ở bản thân cholesterol, mà ở sự mất cân bằng trong toàn bộ hệ thống chuyển hóa.

Đừng biến gan thành “nạn nhân” của quảng cáo #

Mặc dù gan thật sự xử lý độc chất, ngành chăm sóc sức khoẻ thường phóng đại điều này thành những khái niệm mơ hồ như: “gan bẩn”, “gan tắc nghẽn”, “toxin backlog”, “sluggish liver” (không biết dịch ra tiếng Việt). Phần lớn các thuật ngữ này không phải chẩn đoán y học chính thức mà do các tay tổ quảng cáo, hay các lớp học hay bán thuốc bổ sung này nọ. Mình thấy nhiều bác sĩ ngày nay cứ lên YouTube để bán thuốc bổ sung. Họ giải thích đơn giản vấn đề và thề chết sống trên thân thể mụ vợ là uống thuốc bổ sung này bảo đảm 3 tháng sau là hết bệnh, hết cholesterol.

Nếu gan thật sự suy giảm nghiêm trọng chức năng: xét nghiệm máu thường bất thường, men gan tăng, bilirubin thay đổi, hoặc xuất hiện bệnh lý rõ rệt. Điều này không có nghĩa mọi người đang tưởng tượng ra triệu chứng của mình như mệt mỏi, đầy bụng, sương mù não, ngủ kém đều là trải nghiệm thật. Nhưng việc gắn tất cả vào một “lá gan tắc độc tố” thường là sự đơn giản hóa quá mức của một hệ thống sinh học phức tạp.

Nhiều người thật sự cảm thấy khỏe hơn khi: uống milk thistle, ăn kiểu Mediterranean, bỏ rượu, hoặc theo các chương trình “liver support”. Có nhiều lý do hợp lý cho điều này. Thứ nhất, họ thường giảm thực phẩm siêu chế biến, ngủ tốt hơn, uống ít rượu, giảm cân, tập thể dục nhiều hơn. Tất cả những điều đó đều cải thiện chức năng chuyển hóa và giảm áp lực lên gan. Mình thấy mấy anh bạn nghe quảng cáo uống rượu giảm cholesterol này nọ nên ngày nào cũng khui một chai uống. Nay thì sợ rượu, bác sĩ cấm uống rượu. Vấn đề là khi chúng ta nghe quảng cáo nhất là hợp với tư duy của mình: thích uống rượu.

Sự thật thì trong hạt nho có chất resveratrol, giúp cơ thể chống oxy hóa nên trong rượu khi họ nghiền nát hạt nho thì có chất này. Vấn đề là phải bao nhiêu chai rượu đỏ mới có đủ chất này, trong khi đó độ cồn sẽ hại gan. Nếu muốn resveratrol thì họ có bán chất bổ sung rẻ như bèo, nhưng chất bổ sung phải ăn uống cộng trừ các thứ khác mới hiệu nghiệm, còn không thì chỉ tốn tiền nhưng tật vẫn còn.

Thứ hai, một số hợp chất thật sự có hoạt tính sinh học như Milk thistle, có nghiên cứu cho thấy khả năng chống oxy hóa, bảo vệ tế bào gan, và hỗ trợ một số bệnh gan nhẹ. Tuy nhiên, bằng chứng hiện nay vẫn chưa đủ mạnh để xem nó như “phương pháp chữa gan toàn diện”. Dạo này mình nhổ rễ cây của Bồ Công Anh mọc hoang trong vườn mình, phơi khô để uống như trà. Nghe nói rang một chút như cà phê.

Khoa học hiện đại khá nhất quán về điều này. Những thứ giúp gan mạnh nhất không phải các “detox cleanse” đắt tiền, mà là: hạn chế rượu, kiểm soát cân nặng, ngủ đủ, tập thể dục, ăn nhiều chất xơ, kiểm soát tiểu đường, và tránh viêm mạn tính kéo dài.

Uống cà phê mức vừa phải lại liên quan đến nguy cơ thấp hơn của nhiều bệnh gan mạn tính. Điều này nghe ít “huyền bí” hơn rất nhiều so với quảng cáo nhưng lại có bằng chứng khoa học mạnh hơn đáng kể. Vấn đề là ngày nay, người trồng cà phê xịt thuốc sâu khá nhiều, nhưng gần đây mình đọc một tài liệu về cà phê thì không đúng như các tên quảng cáo bán cà phê nói. Hôm nào rảnh mình kể vụ này. Đồng chí gái kêu uống cà phê để giúp trí nhớ này nọ, mình kêu đừng nghe họ. Bựa.

Khả năng tự phục hồi phi thường #

Điều kỳ diệu thật sự của gan không nằm ở các chương trình detox. Nó nằm ở khả năng phục hồi. Liver regeneration là một trong những hiện tượng đáng kinh ngạc nhất của sinh học con người. Gan có thể tái tạo mô sau tổn thương tốt hơn gần như mọi cơ quan khác trong cơ thể. Đó là lý do khi chúng ta giảm rượu, giảm cân, cải thiện giấc ngủ, và thay đổi lối sống thì có thể cải thiện xét nghiệm gan chỉ trong vài tháng. Cơ thể con người không hoàn hảo. Nhưng nó có khả năng sửa chữa phi thường nếu được giảm bớt áp lực liên tục từ môi trường hiện đại.

Gan không phải một “bộ lọc thần bí” bị nghẽn bởi “độc tố vô hình”. Nó là một cơ quan sinh học cực kỳ tinh vi, vận hành bằng hóa học, enzyme và năng lượng. Ngành chăm sóc sức khỏe thường đúng ở điểm: gan thật sự quan trọng, nhưng họ thường sai ở chỗ biến một hệ thống sinh học phức tạp thành một câu chuyện đơn giản để bán giải pháp đơn giản. Sự thật khoa học thường ít kịch tính hơn quảng cáo. Không có phép thanh tẩy thần kỳ, không có một loại viên bổ sung hay thuốc duy nhất giải quyết mọi vấn đề. Nhưng cũng không có nghĩa cơ thể bất lực.

Gan của con người là một trong những cơ quan kỳ diệu nhất từng xuất hiện trong tự nhiên, điều tốt nhất chúng ta có thể làm cho nó không phải là “detox” mà là ngừng bắt nó phải chịu quá nhiều thứ cùng một lúc như làm việc quá tải, nhất là khi chúng ta về già như uống rượu, ăn nhiều. Hôm nào mình kể rõ thêm vụ gan. Đừng có xem quảng cáo hay bạn bè nói này nói nọ rồi bỏ tiền ra đi học detox thanh lọc gan này nọ.

bốn điều cấm kỵ khi đi ngủ

ronalds.vilcins@gmail.com (Ronalds Vilcins) — Sat, 30 May 2026 20:36:37 +0700

Vốn là người rất dễ ngủ nhưng hễ cầm điện thoại hay suy nghĩ tào lao trước khi ngủ là y như rằng mất ngủ tới sáng, dưới đây là bốn điều cấm kỵ khi đi ngủ mà thần y Hoa Đà khuyên nhủ mà tôi đã thực hiện được gần một năm nay, nhìn sơ sơ qua thì có vẻ quá đơn giản nhưng đừng vì nó quá đơn giản mà xem nhẹ, cứ thử đi, không mất gì ngoài mất công nhưng lợi ích mang lại thì rất nhiều.

1. Không thức qua giờ Tý (23h00 - 1h00 sáng)

Nguyên lý: Theo đồng hồ sinh học của Đông y, giờ Tý là thời điểm âm khí thịnh nhất, dương khí bắt đầu sinh ra. Đây cũng là khung giờ kinh đởm (mật) và kinh can (gan) hoạt động mạnh nhất để thải độc cơ thể và tái tạo máu.
Lời khuyên: Bạn nên lên giường từ 22h00 - 22h30 để có thể chìm vào giấc ngủ sâu lúc 23h00. Thức khuya qua khung giờ này sẽ làm tiêu hao dương khí, tổn thương gan mật nghiêm trọng, dẫn đến sắc mặt xỉn màu, tinh thần uể oải, rụng tóc và tăng nguy cơ mắc các bệnh mãn tính.

2. Không mang suy nghĩ lên giường (“Tâm ngủ trước, mắt ngủ sau”)

Nguyên lý: Hoa Đà khuyên rằng muốn có giấc ngủ sâu, tâm trí phải tĩnh lặng và được “ngủ” trước, sau đó đôi mắt mới khép lại.
Lời khuyên: Việc trằn trọc, tính toán hay mang sự tức giận, buồn phiền lên giường sẽ khiến khí huyết rối loạn, tâm hỏa bốc lên dẫn đến khó ngủ. Nếu quá trằn trọc, thay vì ép bản thân nằm lăn lộn, bạn nên ngồi dậy xoa bóp huyệt đạo ở lòng bàn chân, hít thở sâu, thiền định hoặc đọc sách cho đến khi cơn buồn ngủ tự nhiên ập tới.

3. Không để gió thổi trực tiếp vào người và để hở bụng

Nguyên lý: Khi chìm vào giấc ngủ, “vệ khí” (hệ miễn dịch bảo vệ bề ngoài cơ thể) sẽ giảm xuống mức thấp nhất, các lỗ chân lông giãn nở.
Lời khuyên: Nếu để gió từ quạt, điều hòa hoặc gió trời thổi trực tiếp vào người, “phong tà” và “hàn tà” rất dễ xâm nhập vào kinh mạch. Đặc biệt, vùng bụng là nơi tập trung nhiều cơ quan nội tạng quan trọng (rốn là huyệt Thần khuyết). Nếu để hở lạnh sẽ dễ gây đau bụng, tiêu chảy, cảm lạnh hoặc co thắt cơ. Do đó, dù thời tiết mùa hè có nóng bức đến đâu, bạn cũng bắt buộc phải đắp một lớp chăn mỏng ngang bụng.

4. Không ngủ nướng, bỏ lỡ giờ đại tràng bài độc (5h00 - 7h00 sáng)

Nguyên lý: Khung giờ Mão (5h00 đến 7h00 sáng) là lúc kinh đại tràng (ruột già) hoạt động mạnh mẽ nhất.
Lời khuyên: Việc thức dậy muộn và ngủ nướng qua khung giờ này sẽ khiến quá trình bài tiết chất độc của cơ thể bị đình trệ, độc tố tích tụ lại trong ruột. Bạn nên tập thói quen dậy sớm trong khoảng thời gian này, uống một cốc nước ấm, vận động nhẹ nhàng và đi vệ sinh để cơ thể được thanh lọc hoàn toàn, tạo sự sảng khoái cho ngày mới.

P/s: Chúc mấy bạn đọc xong ngủ ngon nhé!

sống với ít nhu cầu

ronalds.vilcins@gmail.com (Ronalds Vilcins) — Tue, 06 Jan 2026 05:20:45 +0700

Một buổi sáng sớm, vì lí do công việc nên tui phải thức sớm để ra ngoài, tự nhiên thèm một ly cà phê để tỉnh táo hơn. Nhưng rồi tui thấy nhiều người ngồi chật kín một quán “cà phê cóc”, và chợt nhận ra – mình đâu thật sự cần cà phê để thấy tỉnh táo, vui vẻ hay sống động đâu.

Khi một thứ gì đó trở thành “nhu cầu bắt buộc”, nó trói buộc ta lại. Ta phải có nó, nên bắt đầu sắp xếp cuộc sống xoay quanh nó.

Với nhiều người, điều đó không chỉ là cà phê. Có người cần một ly rượu vang (hay bia) vào buổi tối, cần chút thời gian yên tĩnh một mình, cần mọi thứ ngăn nắp, cần xem TV để thư giãn, hay cần internet để giải trí và cập nhật tin tức. Những thứ này không sai, nhưng dần dần, “điều kiện để hạnh phúc” của ta ngày một nhiều lên.

Bạn có bao nhiêu “điều kiện” như vậy? Những thứ mà nếu thiếu đi, bạn thấy khó chịu? Với nhiều người, nó thay đổi theo hoàn cảnh: cần gối cổ khi đi máy bay, cần giường mềm mới ngủ được, cần nhạc mới chạy bộ nổi, hay cần chút rượu để trò chuyện thoải mái hơn.

Vậy nếu một ngày ta không có những thứ đó thì sao? Có khiến ta mất vui, bực bội hay cảm thấy thiếu thiếu không? Chuyến đi, buổi tiệc hay buổi chạy bộ đó có còn thú vị như trước không?

Điều gì sẽ xảy ra nếu ta buông bớt những “nhu cầu” ấy, chỉ xem chúng như một lựa chọn “có thì tốt, không cũng được”?

Có thể sau đó tôi sẽ thử làm điều tương tự với cà phê (thứ mà tôi uống hầu như sáng nào cũng có) hoặc việc đọc tin tức trên mạng. Dù vậy, nói thật là, tôi thấy mình cũng không có quá nhiều “thứ bắt buộc”.

Càng ít nhu cầu, ta càng thấy nhẹ nhõm. Còn khi ta làm một việc lặp lại mỗi ngày, nó rất dễ trở thành thứ ta nghĩ là “phải có”.

Đây không phải lời khuyên về cách sống, chỉ là một điều đáng để bạn suy nghĩ.

xài đồ cho sướng

ronalds.vilcins@gmail.com (Ronalds Vilcins) — Sun, 02 Nov 2025 20:43:53 +0700

Bài viết này ra đời vì đêm hôm qua chiếc kindle basic 2022 mới toanh mà tui mua được gần 9 tháng bị loạn cảm ứng phải đem đi bảo hành, thật ra chuyện không có gì để nói nhưng vì đây là chiếc kindle tui dùng cực giữ gìn.

Tui từng nghĩ mình là người biết giữ đồ.

Mỗi lần mua một món đồ điện tử — tai nghe, điện thoại, hay đồng hồ thông minh — tui đều mở hộp rất cẩn thận, giữ lại từng miếng nylon bọc, dán lại từng góc bằng keo trong, lau màn hình bằng khăn microfiber, rồi cất chúng trên bàn như vật trưng bày.

Tui muốn chúng luôn “mới”, luôn đẹp, luôn bền.

Nhưng trớ trêu là, chính những món đồ tui giữ gìn nhất… lại là những thứ hư sớm nhất.

Chiếc tai nghe tui luôn lau khô trước khi bỏ vào hộp bỗng dưng hỏng một bên.

Chiếc điện thoại tui không bao giờ để rơi lại đột ngột chết màn hình.

Còn cái đồng hồ mà tui chỉ đeo khi “có dịp” thì pin chai trước cả khi tui kịp tận hưởng nó.

Trong khi đó, những thứ tui dùng thoải mái — con chuột máy tính dính đầy vết tróc sơn, chiếc bàn phím tui gõ như trút giận mỗi ngày — vẫn hoạt động bình thường. Không hoàn hảo, nhưng trung thành.

Tui nhận ra: đồ điện tử không cần được “giữ gìn”, chúng cần được dùng.

Bởi bản chất của công nghệ là tiêu hao. Không có mạch điện nào “ngủ yên” mãi trong hộp mà không hư, cũng chẳng có viên pin nào kéo dài tuổi thọ chỉ vì được lau chùi kỹ.

Thứ khiến chúng đáng giá là thời gian phục vụ, không phải tuổi thọ tiềm năng. Và con người cũng vậy — thứ gì không được sống hết mình thì sớm muộn cũng mòn đi trong im lặng.

Từ đó, tui không còn mua đồ để “giữ cho bền”. Tui mua để dùng, để tận hưởng, để tận lực với từng món đồ trước khi nó kết thúc vòng đời tự nhiên. Nếu nó hư, tui thay. Nếu nó cũ, tui cho đi. Nhưng trong lúc nó còn hoạt động, tui dùng nó như thể đó là ngày cuối cùng. Vì đồ vật sinh ra để phục vụ con người, không phải để được thờ kính trong ngăn kéo.

bớt ham muốn

ronalds.vilcins@gmail.com (Ronalds Vilcins) — Tue, 21 Oct 2025 14:42:44 +0700

“Bí mật của hạnh phúc không nằm ở việc tìm kiếm thật nhiều, mà ở khả năng tận hưởng thật ít.”— socrates

Chúng ta khổ vì luôn muốn thêm. giải pháp thì đơn giản: biết đủ.

Tận hưởng ít hơn không khó, chỉ cần thay đổi cách nghĩ.

Thay vì ăn cả hộp kem vì nó ngon, hãy chỉ ăn vài muỗng và thưởng thức trọn vẹn vị ngon đó.

Thay vì mua quần áo liên tục, hãy giữ lại vài món thật sự yêu thích và mặc chúng thường xuyên hơn.

Hãy chọn “ít lại” trong mọi thứ:

Đọc ít nhưng hay,
Ăn ít nhưng ngon,
Mua ít nhưng chất,
Xài ít nhưng kỹ.

Và chúng ta sẽ hiểu được:

Khi ta tận hưởng ít hơn, ta tận hưởng sâu hơn.
Khi ta cần ít đi, hạnh phúc sẽ đến dễ dàng hơn.
Hạnh phúc không nằm ở “thêm nữa”.
Hạnh phúc nằm ở việc “bớt lại”.

tôi bận rộn

ronalds.vilcins@gmail.com (Ronalds Vilcins) — Mon, 20 Oct 2025 19:54:23 +0700

Bận rộn — căn bệnh mà quá nhiều người trong chúng ta đang phải gánh chịu hệ lụy.

“Tôi không có thời gian.”
“Tôi bận lắm.”
“Tôi bận quá, không còn đầu óc để suy nghĩ.”
“Tôi bận đến mức không thể làm thêm gì nữa.”
“Khi nào rảnh tôi sẽ nghĩ về chuyện đó.”

Nhịp sống hiện đại với những khẩu hiệu như “nhanh hơn, nhiều hơn, liên tục hơn” cùng vô số thứ gây xao lãng khiến ta luôn trong trạng thái “chạy” không ngừng. Những khoảng trống trong một ngày bị ép chặt đến mức không còn. Lúc nào ta cũng có cảm giác thời gian là không đủ.

Căng thẳng và kiệt sức là hệ quả trực tiếp của việc theo đuổi một cuộc sống như vậy. Thế nhưng ta vẫn cứ tiếp tục chạy trên chiếc bánh xe ấy.

Nhưng liệu tất cả sự bận rộn đó có đưa ta đến gần mục tiêu của mình hơn không?

Cái giá phải trả cho sức khỏe và sự bình an của ta là gì, nếu ta cứ mãi bận rộn chỉ để… bận rộn?

Liệu ta có đang đánh đồng tầm quan trọng cho những thứ thật ra chẳng đáng là bao? Như Pareto từng ám chỉ — ta đang đuổi theo “nhiều thứ vụn vặt”, hay “số ít điều thật sự quan trọng”?

Quan trọng hơn, tất cả sự bận rộn này đang đưa ta tới đâu? Ta bận, nhưng thật sự đã làm xong được điều gì?

Sự bận rộn phần lớn là thứ do chính chúng ta tự tạo ra. Ta cuống cuồng, quay như chong chóng, chỉ vì đám đông cũng như thế. Cứ lao theo, chẳng còn thời gian để tự hỏi “Mình đang làm gì vậy?”. Công nghệ sinh ra để giúp con người, nhưng rồi lại vô tình khiến ta bận rộn hơn. Ta kết nối liên tục, và rồi dần đánh mất khả năng ngắt kết nối.

Ta xem “bận rộn” như một huy hiệu lạ lùng — gần như tự hào khi nói rằng mình bận đến mức không thể thở.

Đã đến lúc thoát ra.
Đã đến lúc giành lại từng ngày của chính mình.
Đã đến lúc bảo vệ những khoảng trắng trong cuộc sống.
Đã đến lúc chậm lại, làm mới, và chăm sóc bản thân một cách nghiêm túc.
Đã đến lúc chọn cho mình một cuộc sống ít bận — mà sống nhiều hơn.

sống tinh gọn

ronalds.vilcins@gmail.com (Ronalds Vilcins) — Sun, 19 Oct 2025 20:43:49 +0700

Giá trị cốt lõi của chủ nghĩa tối giản chính là loại bỏ những thứ dư thừa, cho đến khi ta chỉ còn lại những điều thật sự quan trọng.

Thông qua quá trình bớt đi, ta học cách giảm bớt tiếng ồn trong cuộc sống — loại bỏ những sự phân tán kéo tâm trí ta đi muôn hướng.

Chính nơi đó là mảnh đất màu mỡ cho một lối sống tập trung, rõ ràng và giản đơn hơn.

Trên hành trình tối giản của mỗi người, sẽ rất hữu ích nếu ta tự đặt ra cho mình vài câu hỏi dẫn đường — rồi chiêm nghiệm chúng, và thử tự trả lời những câu hỏi của chính mình. Ví dụ như:

Điều gì sẽ xảy ra nếu ta sống “gọn” hơn?
Nếu ta tinh gọn các nhu cầu và mong muốn của mình?
Nếu ta giảm bớt số quyết định phải đưa ra mỗi ngày?
Nếu ta trân trọng và bảo vệ những khoảng trống trong cuộc sống?
Nếu ta chủ động giữ một khoảng đệm, khoảng thở trong mỗi ngày?
Nếu ta tự đặt giới hạn cho những điều ta cho phép bản thân chú ý — và những điều ta kiên quyết không để tâm?

Liệu khi đó:

Các giác quan của ta có trở nên nhạy bén hơn?
Tâm trí ta có tập trung vào điều quan trọng nhất, thay vì chạy theo vô số điều vụn vặt?
Ta có thể đào sâu vào những gì ý nghĩa, thay vì cứ mãi trải rộng bản thân một cách mệt mỏi?
Sống “gọn” hơn có đồng nghĩa với sống “nhẹ” hơn không?

Loại bỏ phần thừa

Khi lặng lẽ ngồi cùng những câu hỏi ấy — và phiên bản riêng của chúng trong mỗi chúng ta — ta sẽ bắt đầu nhận ra “phần mỡ thừa” đã âm thầm tích tụ trong cuộc sống.

Những gánh nặng mà có lẽ ta đã muốn được giải thoát từ lâu.

Và có lẽ, đây chính là phần quý giá nhất của hành trình tối giản: trong quá trình cởi bỏ ấy, ta tạo ra khoảng trống cần thiết cho những gì — và những ai — thực sự quan trọng.

Hãy sống gọn hơn. Tinh giản hơn. Thu nhỏ cuộc sống về phiên bản “đủ và tốt đẹp” của riêng bạn.

ăn để sống hay sống để ăn?

ronalds.vilcins@gmail.com (Ronalds Vilcins) — Fri, 17 Oct 2025 05:07:13 +0700

Ăn để sống hay sống để ăn? Liệu điều đó có quan trọng không? Theo nhà sinh hóa học Clive McCay — một giáo sư tại Đại học Cornell vào những năm 1930 — việc hạn chế calo đáng kể có thể kéo dài tuổi thọ ở động vật thí nghiệm. Mới đây, từ một bài nghiên cứu được công bố vào năm 2004:

Bằng cách áp dụng chế độ hạn chế calo (CR) ở mức 30‐50% dưới mức ăn uống tự do, các nghiên cứu trên nhiều loài đã ghi nhận tuổi thọ tăng lên, giảm tần suất và trì hoãn sự khởi phát của các bệnh liên quan đến tuổi, cải thiện khả năng chống chịu với căng thẳng và làm chậm sự suy giảm chức năng.

Gần đây, tui tìm hiểu về thói quen của người Okinawa trong việc thực hành hara hachi bunme, hãy ăn đến khi bạn cảm thấy no được 8 phần (trong 10).

Nhưng làm sao để tui biết mình đã no 80%?

Trong vài tháng qua, tui đã học được rằng chìa khóa ở đây là dừng ăn khi bạn bắt đầu cảm thấy no.

Tui vẫn sống để ăn, nhưng tui cũng không phàn nàn nếu có những ngày tui cảm thấy đói sau bữa ăn (đặc biệt là những lúc ăn chay vào ngày rằm), hoặc nếu thức ăn tui ăn không thấy ngon miệng. Tổng thể, tui cảm thấy có nhiều năng lượng hơn và thoải mái hơn khi áp dụng ăn no 8 phần, và chắc chắn tui không còn cảm thấy uể oải sau bữa ăn nữa.

“Người chỉ quan tâm đến những thứ đi vào bụng sẽ nhận ra giá trị thực sự của mình nằm ở những gì ra khỏi bụng.” — Imam Al-Ghazali

cái hại của chuyện đọc quá nhiều

ronalds.vilcins@gmail.com (Ronalds Vilcins) — Wed, 08 Oct 2025 23:28:43 +0700

Nhiều khi tui nhận ra, lý do lớn nhất khiến tui lạc khỏi cái lối sống đơn giản của mình… là do đọc.

Chính xác hơn là đọc coi người ta đang làm gì.

Tui đọc một bài blog, hay một bài báo, thấy người ta làm điều gì đó hay ho lắm: nào là đi du lịch, tập thể dục kiểu mới, pha cà phê đặc biệt, làm bánh mì, trồng rau, nấu trà… Cái là tui nổi hứng muốn làm y chang.

Mà thiệt ra, ai mà không vậy chớ. Mình đọc chuyện người ta làm, thấy hứng khởi, rồi tưởng tượng mình cũng làm được giống vậy.

Nghe thì cũng hay, vì cảm hứng đâu có gì xấu. Học từ người khác là chuyện tốt.

Nhưng đôi khi, chính mấy thứ “cảm hứng” đó lại khiến tui quên mất cái mình đang theo đuổi. Chút xíu là tui đổi hướng, sắm thêm đồ đạc, chuẩn bị cho một cái sở thích mới… rồi bỏ ngang khi đọc được cái gì khác mới hơn, lạ hơn.

Chuyện này xảy ra với tui hoài à.

Tui từng muốn học tiếng Tàu, học lập trình, làm bánh mì, làm pizza, pha trà, leo núi, chạy bộ, tập thể hình, vẽ, viết truyện, chơi đàn, đọc sử, coi phim, đọc tiểu thuyết… đủ thứ trên đời.

Học được cái mới thì cũng vui, cái nào cũng đáng học hết.

Nhưng cái tật “thấy gì cũng muốn thử” làm tui chẳng đi tới đâu. Đang học cái này nửa chừng thì lại lo cái khác, rốt cuộc cái nào cũng dở dang.

Rồi tui mới hiểu, thuốc giải cho cái bệnh này chính là tập trung.

Chọn một chuyện thôi, gắn bó với nó đủ lâu để mình hiểu thiệt sâu. Nhớ lại coi điều gì mới là ưu tiên thật sự. Đừng để mỗi lần đọc cái gì mới là lòng mình lại muốn đổi hướng.

Giải pháp không phải là ngừng đọc, mà là đọc cho tỉnh táo hơn — biết rõ trong lòng mình đang dậy lên cái gì khi đọc.

Túm lại:

Đọc là tốt, nhưng đừng để nó kéo mình đi khắp nơi như chiếc lá trôi sông. Đơn giản là cứ chọn một dòng chảy mà mình thương, rồi cứ vậy mà bơi tới.

bắt đầu ngay hôm nay

ronalds.vilcins@gmail.com (Ronalds Vilcins) — Mon, 06 Oct 2025 05:20:45 +0700

Đừng chờ đến ngày 1 tháng 1, hoặc thứ Hai tới, hay bất cứ ngày “ngẫu nhiên” nào mà bạn nghĩ mọi thứ sẽ hoàn hảo để bắt đầu. Hãy làm một việc gì đó trước khi hôm nay kết thúc.

Bạn muốn tập thể dục nhưng vì lý do nào đó chưa thể đến phòng gym? Hãy làm 100 cái gập bụng hôm nay, hoặc chạy một vòng xung quanh khu vực bạn sinh sống.

Bạn muốn đọc nhiều hơn? Hãy thử đọc mười trang trước khi đi ngủ. Bạn muốn thiền hoặc hình thành một thói quen mới khác? Bắt đầu từ nhỏ thôi; một hoặc hai phút cũng được, và bạn có thể tăng thời gian lên vào ngày mai.

Khi ngày 1 tháng 1 hoặc thứ Hai đó đến, bạn đã đang trên hành trình, không phải đứng ngoài nhìn. Quan trọng hơn, bạn đã vượt qua được sự trì hoãn, thứ thử thách thật sự, chứ không phải là ngày nào trong tháng — dù là 29/12 hay 1/1.

Hẹn gặp lại bạn vào năm sau! Có thể tốt hơn cũng có thể tệ hơn tùy thuộc vào việc bạn sẽ làm gì nhưng nó chắc chắn sẽ khác hơn so với hiện tại.

mười một nguyên tắc để viết hay hơn

ronalds.vilcins@gmail.com (Ronalds Vilcins) — Sat, 27 Sep 2025 18:49:14 +0700

Mặc dù không phải là một người viết hay nhưng đôi khi tui cũng hay viết, trước khi nhấn “public” một bài viết nào cũng đắn đo mãi có nên hay không nên. Tui tự ghi chú lại những nguyên tắc này theo từng bước để dần hoàn thiện kỹ năng viết của bản thân.

Tin nhắn cũng là văn bản → Viết rõ ràng, rà soát trước khi gửi.
Ngôn từ là công cụ → Học từ mới, dùng đúng lúc.
Viết mỗi ngày → Viết đều để “cơ bắp” viết không yếu đi.
Dấu câu = nhịp điệu → Câu ngắn mạnh mẽ, câu dài tuôn chảy.
Bỏ vòng vo → Cắt mở đầu thừa, đi thẳng vấn đề.
Tôn trọng thời gian độc giả → Ngắn gọn, súc tích.
30% viết – 70% sửa → Viết hay = viết lại.
Mỗi câu phải đẩy câu chuyện đi tiếp → Nếu không, bỏ.
Ít trạng từ thôi → Dùng từ chính xác thay cho “rất/ cực kỳ”.
Nắm luật để phá luật → Học ngữ pháp, rồi sáng tạo.
Đọc & học về viết → Luôn trau dồi, luyện tập thêm.

uống trà mọi lúc

ronalds.vilcins@gmail.com (Ronalds Vilcins) — Tue, 16 Sep 2025 14:36:34 +0700

Tui đặt cái tiêu đề bài viết này thật khó hiểu nhưng mục đích của tiêu đề này là tôi có thể uống trà ở mọi nơi và trong mọi hoàn cảnh. Lần đầu tiên tôi biết đến trà Bancha là ở trong một quyển sách về thực dưỡng của Nhật Bốn. À mà để tôi nói tại sao là trà Bancha mà không phải là ôlong, lipton, hay trà lài, trà cúc… Thật ra Bancha là một loại trà xanh phổ biến ở Nhật Bốn, thu hoạch muộn hơn so với các loại trà khác. Nó không chỉ nhẹ nhàng, dễ uống, không gây sót ruột hay mất ngủ (rất ít caffein) mà nó còn rất tốt cho sức khỏe. Phải kể đến một vài công dụng của nó như sau:

Giàu chất chống oxy hóa

Chứa catechin – giúp giảm stress oxy hóa, bảo vệ tế bào, hỗ trợ làm chậm lão hóa.
Thường ít hơn Sencha nhưng vẫn đủ để mang lại lợi ích cho sức khỏe.

Hỗ trợ tiêu hóa

Uống Bancha sau bữa ăn có thể giúp hỗ trợ hệ tiêu hóa, giảm đầy hơi và cảm giác nặng bụng.

Giảm căng thẳng, thư giãn

Chứa theanine, một amino acid giúp tăng cảm giác thư giãn, giảm căng thẳng mà không làm buồn ngủ.

Thải độc, lợi tiểu nhẹ

Bancha có tính mát, lợi tiểu nhẹ, giúp cơ thể đào thải độc tố.

Hỗ trợ giảm cân

Nhờ catechin và cafein thấp, uống Bancha có thể hỗ trợ trao đổi chất, giúp kiểm soát cân nặng nhẹ nhàng khi kết hợp với chế độ ăn hợp lý.

Ít caffeine, thích hợp mọi lúc

Bancha caffeine thấp, uống buổi chiều hoặc tối vẫn ổn, khác với các loại trà xanh thu hoạch sớm. Đây là loại trà tôi uống hàng ngày, vì giá rẻ mà tôi cũng có thể dùng với những dụng cụ giá rẻ của tôi. Một ly giữ nhiệt lót gốm và một bộ lọc trà inox, khi đâu đó tôi thường bỏ một ít trà trong túi zip và mang đi. Chỉ cần có nước nóng là có thể pha trà mà không cần phải rườm rà trong nhiều khâu. Tôi thường lấy khoảng 4 -5ß lá trà, rửa nhẹ qua nước rồi vò nát xong rồi ngâm trà vào nước nóng khoảng 5 phút rồi uống. Có thể đổ thêm 2 lần nước sôi nữa để uống trà loãng.

mua thứ ta thích hơn thứ ta cần?

ronalds.vilcins@gmail.com (Ronalds Vilcins) — Mon, 15 Sep 2025 12:40:51 +0700

Thật ra bài viết này tui viết là để trách bản thân tui. Tui không chơi game nhưng lại mê chuột, khoái dùng Mac nhưng lại thích bàn phím gaming, thật ra không hẳn mua bàn phím là để chơi game, tuy nhiên tui lại sắm bàn phím Leopold Fc660m rồi chuyển qua bàn phím custom Nj68ap, sau đó tui bán Fc660m rồi tậu thêm con Leopold fc660mbt vì lí do nó có bluetooth. Rồi cuối cùng tui lại sắm thêm con bàn phím stupid Lenovo Thinkpad cắm dây và bây giờ tui gõ nó thường nhất, gõ liên tục và không biết chán. Mà trước khi viết bài này tui mua thêm con Magic Keyboard mới để dùng và cuối cùng bán lỗ sặc máu vì trong quá trình vận chuyển bị cong vênh do tụi shipper. Kế đến là chuột, trước tui xài con chuột Logitech m331 rồi chuyển sang Mx anywhere 2s, cuối cùng tui bán hết nó để mua con cooler master MM710 và sau đó lại là Razer deathadder V2 vì một lí do hết sức tào lao là vì con cooler master MM710 nó dùng pin liền nên tui sợ chai pin nên muốn mua con chuột có gắn pin tiểu. Và một điều vô lý nữa là sau khi mua razer xong tui mới thấy con cooler master mới là con chuột tôi ưng ý nhất. Suy cho cùng chúng ta mua thứ chúng ta nghĩ là cần nhưng chưa chắc ta cần mà ngay lúc hiện tại chúng ta chỉ thích nó thôi. Nên kể từ giờ phút này khi muốn mua đồ gì thì tôi tự kìm hãm bản thân sau 2 tuần nếu cần mới mua còn không cần thì thôi.

bài viết đầu tiên

ronalds.vilcins@gmail.com (Ronalds Vilcins) — Thu, 11 Sep 2025 11:44:28 +0700

Bài viết đầu tiên lúc nào cũng khó viết, vì nó là bài viết đánh dấu lần đầu gõ trên trang blog. Hồi trước tui muốn tạo cho mình một trang blog thật đơn giản, nhẹ nhàng mà miễn phí thì càng tốt. Lúc trước cũng có viết trên Yahoo 360 sau đó chuyển sang Wordpress miễn phí rồi chuyển qua viết blog wordpress trên hosting. Đúng là nhiều hoài niệm và nhiều bạn bè hồi đó. Chỉ có một người anh mà lần đầu tiên tui biết đến đó là anh Trí Thông. Thật ra hồi xưa thấy cái blog ảnh đẹp quá nên gửi mail cho ảnh xin cái themes về cài cho blog, cơ may sau này tìm được ảnh trên Facebook và kết bạn đến giờ. Tính ra cũng hơn chục năm làm bạn cùng nhau. Bài viết này không biết nói gì hơn ngoài việc khi viết nó thì nhiều hoài niệm liên tục hồi tưởng lại trong đầu. Cám ơn tất cả, cám ơn cuộc đời đã cho tui thật nhiều người bạn và nhiều trải nghiệm đáng nhớ nhất. <3