khi âm nhạc không cần internet
Tui từng nghĩ nền tảng âm nhạc trực tuyến là một trong những phát minh tuyệt vời nhất dành cho những người yêu âm nhạc. Chỉ với một khoản phí nhỏ mỗi tháng, tui có thể nghe gần như bất kỳ bài hát nào mình muốn, ở bất kỳ đâu và bất kỳ lúc nào.
Nhưng rồi tui nhận ra một điều kỳ lạ: càng có nhiều nhạc để nghe, tui càng ít thực sự lắng nghe. Tui chuyển từ bài hát này sang bài hát khác, từ danh sách phát này sang danh sách phát khác. Những giai điệu cứ liên tục vang lên, nhưng rất ít trong số đó thực sự đọng lại. Âm nhạc dần trở thành một thứ tiếng nền quen thuộc hơn là điều tui chủ động dành thời gian để thưởng thức.
Và thế là tui quyết định quay lại với một chiếc máy nghe nhạc truyền thống.
Từ sở hữu bài hát đến việc thuê quyền truy cập: hồi xưa tui hay tải bài hát rồi lưu trong thẻ nhớ nhiều năm để nghe, sau này tân tiến hơn tui phải trả tiền hàng tháng cho dịch vụ âm nhạc để có quyền truy cập vào thư viện khổng lồ của họ. Tui phải tốn tiền nhưng có tất cả trong tầm tay không đồng nghĩa với việc hoàn toàn sở hữu nó.
Khi thuật toán nhà cung cấp quyết định gu âm nhạc: phải công nhận spotify rất giỏi trong việc tìm và giới thiệu những bài hát tương tự hay những bài hát chung thể loại âm nhạc nhưng chính vì khả năng ấy mà tui chỉ quanh quẩn trong một vùng âm thanh quen thuộc khiến cho cái gu âm nhạc của bản thân bị bó buột lại. Theo tui, tự tìm kiếm và lựa chọn âm nhạc cho nhu cầu riêng của bản thân là một phần của trải nghiệm nghe nhạc.
Một thiết bị chỉ làm một việc: nhiều lần đang nghe spotify mà thông báo tẻn tẻn nổ liên hồi thì cảm xúc bị tuột nghiêm trọng, điện thoại có thể làm trăm công nghìn việc nhưng cũng vì thế mà nó chứa hàng trăm thứ xao nhãng. Máy nghe nhạc truyền thống chỉ đảm nhiệm một chức năng là nghe nhạc ngoài ra không còn gì khác. Lắm lúc sự giới hạn đôi khi chính là một dạng của tự do.
Ít lựa chọn hơn nên thưởng thức sâu hơn: Khi có hàng nghìn bài hát thì việc bỏ qua một bài nhạc trở nên quá dễ dàng nhưng khi máy chỉ chứa những album yêu thích thì tui có xu hướng nghe chúng nhiều lần hơn, chú ý đến những chi tiết mà trước đây vì xao lãng mà bỏ lỡ. Đây cũng chính là nghịch lý của sự lựa chọn: nhiều hơn chưa chắc đã tốt hơn.
Tìm lại nghi thức nghe nhạc: Tui phải bắt đầu lại nghi thức như sau: chọn album, sắp xếp thư việ, cắm tai nghe, nhấn nút phát. Những thao tác tưởng như bất tiện này lại vô tình tạo ra những nghi thức nhỏ đánh dấu khoảnh khắc ta quyết định dành thời gian và tâm trí cho âm nhạc. Lúc đó âm nhạc không còn là tiếng nền trong lúc làm việc.
Tự do và không cần kết nối: không internet, không cần tài khoản, không lo gia hạn dịch vụ. Một thư việc nhạc offline luôn đồng hành với tui bất cứ nơi đâu, miễn là thiết bị còn hoạt động và tập tin vẫn còn lưu trữ. Nhiều lúc thấy thứ công nghệ tốt nhất là thứ không liên tục đòi hỏi sự chú ý của tui.
Tôi không quay về với chiếc máy nghe nhạc vì muốn sống trong quá khứ. Tôi chỉ muốn âm nhạc trở lại là thứ mình chủ động tìm đến, thay vì thứ liên tục tìm đến mình.